Emeklilerden Hükümete Mesaj
Türkiye Emekliler Derneği (TÜED) Bartın Şubesi Başkanı Hasan Can Karakaş, emeklilerin sosyal ve ekonomik sorunlarına dikkat çekerek 2026 yılına ilişkin 24 maddelik talep listesini kamuoyuyla paylaştı.
“Adil Zam, İnsanca Yaşam”
Yapılan yazılı açıklamada, mevcut emeklilik sisteminin emekliler aleyhine sonuçlar doğurduğu belirtilerek, özellikle TÜFE’ye endeksli yüzdeli maaş artışlarının emeklileri yoksulluğa sürüklediği vurgulandı. Karakaş, TÜİK’in enflasyon sepetinin emeklilerin gerçek harcama kalemlerini yansıtmadığını ifade etti.
Emekli aylıklarının hesaplanma yönteminin her yıl aylıkları düşürdüğüne dikkat çekilen açıklamada, emekli olunan tarihe bakılmaksızın prim kazancı ve prim ödeme gün sayıları eşit olanlara eşit aylık bağlanması için intibak düzenlemesi yapılması istendi. Çalışılan tüm dönemleri kapsayan “tek aylık hesaplama sistemi” talep edildi.
“En düşük emekli aylığı asgari ücretten az olmamalı”
Karma sisteme göre hesaplanan ve TÜFE’ye endeksli zamların en düşük emekli aylığını asgari ücretin yarısına kadar düşürdüğünü belirten Karakaş, emeklilerin insan onuruna yaraşır bir yaşam sürebilmesi için en düşük emekli aylığının asgari ücretten az olmaması gerektiğini söyledi. Bu kapsamda 5510 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinin değiştirilmesi, seyyanen zam verilmesi ve emeklilere milli gelirden pay aktarılması talep edildi.
“Alt sınır aylık bağlama oranı yüzde 70 olmalı”
Açıklamada, 2023 Temmuz ayında memurlara verilen seyyanen zammın memur emeklilerine yansıtılmadığı hatırlatılarak, emekli aylıklarında norm ve standart birliğinin sağlanması için gösterge sistemine geçilmesi ve alt sınır aylık bağlama oranının yüzde 70 olarak belirlenmesi istendi. Vergi iadesi yerine verilen ek ödemelerin günümüzde değerini yitirdiği belirtilerek, bu oranın KDV ve ÖTV esas alınarak yüzde 10’a çıkarılması talep edildi.
Sağlık, ikramiye ve promosyon talepleri
Emeklilerin çalışırken sağlık primi ödemelerine rağmen emeklilikte katkı paylarıyla karşı karşıya kaldığını vurgulayan Karakaş, emeklilerin sağlık katkı paylarından muaf tutulması gerektiğini ifade etti. Bayram ikramiyelerinin yetersiz kaldığına dikkat çekilerek, ikramiyelerin en düşük emekli aylığı seviyesine çıkarılması istendi. Promosyon ödemelerinin güncellenmesi ve banka görüşmelerinde emeklilerin de temsil edilmesi gerektiği vurgulandı.
EYT, sendika hakkı ve sosyal destekler
Emeklilerin sendika ve toplu sözleşme hakkının anayasal bir hak olduğu belirtilerek, örgütlenmenin önündeki engellerin kaldırılması çağrısı yapıldı. EYT düzenlemesinde oluşan eşitsizliklerin giderilmesi, geç emeklilik sorununun çözülmesi ve stajyer ile çıraklara borçlanma hakkı tanınması istendi.
Barınma ve fatura yükü gündemde
TOKİ projelerinde emeklilere ayrılan kontenjanın yüzde 50’ye çıkarılması gerektiğini belirten Karakaş, evi olmayan emeklilere uygun ödeme koşullarıyla konut imkânı ve düşük gelirli emeklilere kira desteği sağlanmasını talep etti. Emeklilerin doğal gaz, elektrik, su ve telefon faturalarından KDV ve ÖTV alınmaması gerektiği vurgulandı.
Açıklamanın sonunda, yaşlı bakım modelinin sosyal devlet anlayışıyla hayata geçirilmesi, cenaze ve çeyiz yardımlarında kurumlar arası eşitsizliklerin giderilmesi ve yerel yönetimlerde yaşlı ile emekli kurullarının oluşturulması çağrısında bulunuldu.
Haber: Haluk Türkoğlu
